| |
1990

|
|
|
1991

|
Oezbekistan verklaarde zich op 31 augustus
onafhankelijk. Het land had een oppervlakte van 447.000 km2 en een bevolking
van ongeveer 20 miljoen. Half december trad het toe tot de GOS. Met
uiteindelijk 86% van de stemmen werd Islam Karimov (*1939) tot president
gekozen.
|
|
1992
|
Oezbekistan oriënteerde zich sterk op de
Turkssprekende wereld, zocht toenadering tot Turkije en sloot een verdrag voor
vriensdschap en samenwerking met Kirgistan.~~~ Aanhangers van president Karimov
probeerden oppositieleider Poelatov uit de weg te ruimen.~~~ In augustus werden
60 Saoedische Mollahs het land uitgezet. De grens met Tadzjikistan werd
gesloten om de komst van fundamentalistische moslims te verhinderen.
|
|
1993
|
De
oppositie werd grotendeels uitgeschakeld, Het Hooggerechtshof verbood de
Islamitische Renaissancepartij en de Birlik-beweging. De
moslim-fundamentalisten wilden een op de Koran gebaseerde samenleving
opbouwen.~~~ Oezbekistan tekende een verdrag voor vriendschap en samenwerking
met Tadzjikistan. Op basis daarvan gaf het steun aan de Tadzjiekse
ex-communisten in de strijd tegen de moslim-fundamentalisten.~~~ De sovchozen
(staatsboerderijen volgens sovjet-model, 80% van de landbouwgrond) werden
geprivatiseerd. Op 15 november verliet Oezbekistan de Roebelzone en
creëerde een eigen munt, de soum. Buitenlandse investeerders werden
aangelokt met aantrekkelijke voorwaarden en grote belastingvoordelen.
|
|
1994
|
Op 13 juli
trad Oezbekistan toe tot het "Partnership for Peace" programma
van de NAVO.~~~ Samen met de buurstaten Kazachstan en Kirgistan sloot het een
accoord over de inrichting van een gemeenschappelijke markt.~~~ Bij de
parlementsverkiezingen van 25 december ging maar 70% van de kiezers naar de
stembus.
|
|
1995
|
Op 26
maart wees een referendum uit, dat 99,6% van de kiezers instemde met een
verlenging van de termijn van president Karimov tot 2000. Diens Democratische
Volkspartij had in januari in de tweede ronde van de parlementsverkiezingen 231
van de 243 zetels veroverd. De oppositie had het moeilijk: eind maart werden
enkele leden van de ERK wegens samenzwering veroordeeld.~~~ In september sloot
Oezbekistan met Georgië een verdrag voor vriendschap en samenwerking. Het
IMF verleende Oezbekistan een krediet van bijna 200 miljoen dollar (december).
|
|
1996
|
Vanwege de
slechte mensenrechtensituatie in zijn land kon de ontmoeting van president
Karimov met president Clinton van de VS niet plaatsvinden. Dit gezichtsverlies
was voor Karimov wel aanleiding, zijn beleid aan te passen.~~~ De economische
problemen en het slechte economische beleid van de regering dreef buitenlandse
investeerders het land uit. Het IMF schortte het hulpkrediet van 185 miljoen
dollar op.
|
|
1997
|
Het
autocratische bewind van president Karimov kreeg ernstige kritiek van
internationale mensenrechtenorganisaties en van de Oezbeekse oppositie, die
hoofdzakelijk in ballingschap buitenslands verbleef.
|
|
1998
|
President
Karimov bleef als door een wonder ongedeerd bij een grote bomaanslag in
Tasjkent. Door de ontploffing van autobommen werden zestien mensen gedood en
150 gewond. (16 februari). De daders waren moslim-fundamentalisten die een
strenge islamitische staat wilden realiseren. Zes van hen werden ter dood
veroordeeld, de anderen tot lange gevangenisstraffen (28 juni).
|
|
1999
|
Volgens de
oppositie bedroeg het aantal gevangenen wegens illegale godsdienstpraktijken
ongeveer 15.000. Met de politieke vrijheden was het inderdaad niet goed
gesteld, want de oppositie mocht niet aan de parlementsverkiezingen deelnemen.
|
| |
2000 |
Op 9 januari werd president Karimov met 92% van de
stemmen herkozen. De verkiezingen verliepen verre van eerlijk.~~~ Tijdens haar
bezoek aan Oezbekistan (medio april), beloofde de VS-minister van Buitenlandse
Zaken, Madeleine Albright, grootscheepse militaire hulp. Volgens de
mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch maakte de Oezbeekse regering
systematisch gebruik van marteling van politieke gevangenen.
|
| |
2001 |
In april werd Elena Oerlaeva, een
mensenrechtenactiviste, in Tasjkent gearresteerd en opgesloten in een
psychiatrische kliniek. |