1990


 

1991

Oezbekistan verklaarde zich op 31 augustus onafhankelijk. Het land had een oppervlakte van 447.000 km2 en een bevolking van ongeveer 20 miljoen. Half december trad het toe tot de GOS. Met uiteindelijk 86% van de stemmen werd Islam Karimov (*1939) tot president gekozen.


1992


Oezbekistan oriënteerde zich sterk op de Turkssprekende wereld, zocht toenadering tot Turkije en sloot een verdrag voor vriensdschap en samenwerking met Kirgistan.~~~ Aanhangers van president Karimov probeerden oppositieleider Poelatov uit de weg te ruimen.~~~ In augustus werden 60 Saoedische Mollahs het land uitgezet. De grens met Tadzjikistan werd gesloten om de komst van fundamentalistische moslims te verhinderen.


1993


De oppositie werd grotendeels uitgeschakeld, Het Hooggerechtshof verbood de Islamitische Renaissancepartij en de Birlik-beweging. De moslim-fundamentalisten wilden een op de Koran gebaseerde samenleving opbouwen.~~~ Oezbekistan tekende een verdrag voor vriendschap en samenwerking met Tadzjikistan. Op basis daarvan gaf het steun aan de Tadzjiekse ex-communisten in de strijd tegen de moslim-fundamentalisten.~~~ De sovchozen (staatsboerderijen volgens sovjet-model, 80% van de landbouwgrond) werden geprivatiseerd. Op 15 november verliet Oezbekistan de Roebelzone en creëerde een eigen munt, de soum. Buitenlandse investeerders werden aangelokt met aantrekkelijke voorwaarden en grote belastingvoordelen.


1994

Op 13 juli trad Oezbekistan toe tot het "Partnership for Peace" programma van de NAVO.~~~ Samen met de buurstaten Kazachstan en Kirgistan sloot het een accoord over de inrichting van een gemeenschappelijke markt.~~~ Bij de parlementsverkiezingen van 25 december ging maar 70% van de kiezers naar de stembus.


1995

Op 26 maart wees een referendum uit, dat 99,6% van de kiezers instemde met een verlenging van de termijn van president Karimov tot 2000. Diens Democratische Volkspartij had in januari in de tweede ronde van de parlementsverkiezingen 231 van de 243 zetels veroverd. De oppositie had het moeilijk: eind maart werden enkele leden van de ERK wegens samenzwering veroordeeld.~~~ In september sloot Oezbekistan met Georgië een verdrag voor vriendschap en samenwerking. Het IMF verleende Oezbekistan een krediet van bijna 200 miljoen dollar (december).


1996


Vanwege de slechte mensenrechtensituatie in zijn land kon de ontmoeting van president Karimov met president Clinton van de VS niet plaatsvinden. Dit gezichtsverlies was voor Karimov wel aanleiding, zijn beleid aan te passen.~~~ De economische problemen en het slechte economische beleid van de regering dreef buitenlandse investeerders het land uit. Het IMF schortte het hulpkrediet van 185 miljoen dollar op.


1997

Het autocratische bewind van president Karimov kreeg ernstige kritiek van internationale mensenrechtenorganisaties en van de Oezbeekse oppositie, die hoofdzakelijk in ballingschap buitenslands verbleef.


1998

President Karimov bleef als door een wonder ongedeerd bij een grote bomaanslag in Tasjkent. Door de ontploffing van autobommen werden zestien mensen gedood en 150 gewond. (16 februari). De daders waren moslim-fundamentalisten die een strenge islamitische staat wilden realiseren. Zes van hen werden ter dood veroordeeld, de anderen tot lange gevangenisstraffen (28 juni).


1999

Volgens de oppositie bedroeg het aantal gevangenen wegens illegale godsdienstpraktijken ongeveer 15.000. Met de politieke vrijheden was het inderdaad niet goed gesteld, want de oppositie mocht niet aan de parlementsverkiezingen deelnemen.

  2000 Op 9 januari werd president Karimov met 92% van de stemmen herkozen. De verkiezingen verliepen verre van eerlijk.~~~ Tijdens haar bezoek aan Oezbekistan (medio april), beloofde de VS-minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, grootscheepse militaire hulp. Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch maakte de Oezbeekse regering systematisch gebruik van marteling van politieke gevangenen.

  2001 In april werd Elena Oerlaeva, een mensenrechtenactiviste, in Tasjkent gearresteerd en opgesloten in een psychiatrische kliniek.