|
1991
|
Armenië verklaarde zich op 23 september
zelfstandig. Het land telde 3,6 miljoen inwoners op een oppervlakte van 30.000
vierkante kilometer. Twee weken daarvoor, op 7 september, had de Armeense
Communistische Partij zichzelf opgeheven. Bij een referendum op 22 september
stemde 94,4% van de kiezers voor zelfstandigheid. Bij de eerste directe
presidentsverkiezingen werd Levon Ter-Petrosjan (*1945), de voorzitter van de
Armeense Opperste Sovjet, tot president gekozen (83%).
|
|
1992
|
In
januari werd begonnen met de ontmanteling van de communistische economie. Eerst
werd de controle op prijzen en lonen afgeschaft. De landbouwgrond werd
geprivatiseerd en na een half jaar was dat proces al voor 75% afgerond. De
blokkade die als represaille tegen de heimelijke Armeense steun aan de
opstandige Azerbeidzjaanse streek Nagorno-Karabach was ingesteld noopte de
regering op 19 maart tot de afkondiging van de economische noodtoestand. Eind
mei werd een begin gemaakt met de terugtrekking van het 7de Russische leger dat
op Armeens grondgebied was gestationeerd. Midden augustus vonden in Jerevan
grote demonstraties plaats tegen President Ter-Petrosjan. De betogers eisten
zijn aftreden vanwege de tegenslagen in de oorlog tegen Azerbeidzjan om
Nagorno-Karabach. De Armeense opstandelingen in die streek hadden zich
inmiddels onafhankelijk verklaard en eisten erkenning en steun van
Armenië.
|
|
1993
|
De oorlog in
Nagorno-Karabach escaleerde verder. De economische blokkade van had een
desastreuze uitwerking op de Armeense economie. Daardoor kwam de positie van
President Levon Ter-Petrosjan in het gedrang. Op 5 februari eisten meer dan
100.000 mensen in een grote demonstratie zijn aftreden. Ook Turkije weigerde
doorgang te verlenen aan een transport van hulpgoederen uit Europa voor
Armenië. De aardgaslevering via de pijplijn die door Georgië liep
kwam stil te liggen als gevolg van een bomaanslag. Er werd een begin gemaakt
met heimelijke leveranties van Russische wapens ter waarde van 2 miljard dollar
(tot 1996, onder andere tanks en pantserwagens). Op 22 november voerde
Armenië een eigen munt in, de Dram, ter waarde van oude Roebels. De
inflatie over het jaar beliep meer dan 1800%.
|
|
1994
|
President
Ter-Petrosjan verbood de Revolutionaire Armeense Federatie (Dasjnaktsoetjoen)
en liet de leider Wagan Oganesjan gevangen nemen. De beweging, die al een
gewelddadige reputatie had, ging nu ondergronds opereren. Na het herstel van de
gaslijn via Georgië en de hervatting van de leveranties, werd de toevoer
van gas in januari opnieuw afgesneden door een bomaanslag. Dit aardgas was de
enige energiebron voor het land sinds de olieboycot door Azerbeidzjan. De
toestand was zo slecht geworden (met een inflatie in 1994 van ruim 4000%), dat
sinds eind 1991 tussen de 500.000 en 750.000 Armeniërs naar het buitenland
waren vertrokken. Een internationale contactgroep van 12 landen en 7
organisaties gaf Armenië een krediet van 265 miljoen dollar.
|
|
1995
|
Opnieuw
maakte een bomaanslag op de aardgaspijplijn door Georgië een einde aan de
gastoevoer (21 januari). Op 16 maart kwam een verdrag met Rusland tot stand,
waarbij Rusland voor 25 jaar het recht kreeg om troepen in Armenië te
stationeren. Bij de parlementsverkiezingen van 5 juli won de partijcoalitie die
Ter-Petrosjan leidde, 150 van de 190 kamerzetels. Bij het eveneens gehouden
referendum bleek 69% van de kiezers voorstander van een grondwetsherziening.
|
|
1996
|
De
presidentsverkiezingen van 22 september eindigden met een overwinning voor de
zittende president Levon Ter-Petrosjan (51,75%). De voormalige eerste minister
Vazgen Manoekian kreeg 41,29%. Zijn aanhangers waren ervan overtuigd dat de
uitslagen waren vervalst, gingen bij duizenden de straten van de hoofdstad op
en vielen het parlementsgebouw aan. Op 4 november werd Armen Sarkisian benoemd
tot eerste minister.
|
|
1997
|
De positie
van president Ter-Petrosjan kwam in het gedrang. Om zich in te dekken benoemde
hij Robert Kotsjarjan tot eerste minister. Kotsjarjan was tevens president van
de republiek Nagorno-Karabach en was zeer populair. Met Rusland werd een
verdrag voor vriendschap en samenwerking getekend.
|
|
1998
|
Op 3 februari
trad President Ter-Petrosjan af, nadat de tegenstand tegen zijn bewind en zijn
persoon sterk waren gegroeid. Bij de vervroegde presidentsverkiezingen kwam de
nationalistische Robert Kotsjarjan als sterkste uit de bus (59,5%). Op 6
augustus werd Procureur-generaal Henrik Kaschatrian vermoord, op 9 december de
vice-minister van defensie Wagram Tsjortsjoroeni.
|
|
1999
|
Bij de
parlementsverkiezingen van 30 mei verloor de heersende partij zijn meerderheid.
Kort daarop benoemde President Kotsjarjan de winnaar, Wasgen Sarkisjan, tot
minister president.
|
| |
2000 |
De verhouding met Turkije verslechterde nadat
president Kotsjarjan (*1954) dat land op de millenniumtop van de Verenigde
Naties had opgeroepen om de dood van de tussen 1915 en 1923 uit Turkije
verjaagde anderhalf miljoen Armeniërs als volkerenmoord te erkennen. Het
onder leiding van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in
Europa) gevoerde overleg met Azerbaidzjan over Nagorno-Karabach leverde niets
op.~~~ Als gevolg van de politieke moorden kwamen president en parlement
lijnrecht tegenover elkaar te staan. Omdat bestuurlijke samenwerking onmogelijk
was, ontsloeg president Kotsjarjan in mei premier Aram Sarkissian en benoemde
in zijn plaats de leider van de Republikeinse Partij, Andranik Markarjan, tot
nieuwe premier. |
