Chronologie van Argentinië

Argentinië anno 2002	Argentijnse Republiek President: Duhalde(2001/2) Oppervlakte: 2.780.000 km2 Bevolking:35.700.000 BNP) per inwoner: $ 8.950 Hoofdstad: Buenos Aires Munteenheid: Argentijnse Peso Taal: Spaans ) BNP: Bruto Nationaal Product	Godsdiensten: R.Kath. 91%, Prot. 2% Analfabetisme: 5% BNP: $ 319 mrd (Landbouw 6%, Industrie 31%, Diensten 63%) Export: $ 26 mrd Import: $ 31 mrd Handelspartners: U.S.A., Brazilië, Bolivia, Duitsland, Japan, Italië, Nederland
1806	Een Brits invasieleger van ca. 1600 man, onder generaal William Carr Beresford (1768-1854) landde bij Buenos Aires en veroverde de stad. Daaruit werden de bezetters evenwel snel verdreven door plaatselijke troepen onder bevel van de in Frankrijk geboren marineofficier Jacques (Santiago) Liniers (1753-1810). Onderkoning Sobremonte (1746-1827) was gevlucht maar werd afgezet. De plaatselijke bevolking benoemde in zijn plaats Liniers tot (voorlopig) onderkoning.
1807	In augustus landde opnieuw een Brits leger bij Buenos Aires. De 10.000 man stonden onder bevel van Generaal John Whitelocke (1759-1833). De bewoners van Buenos Aires waren echter goed voorbereid en versloegen het invasieleger even ten zuiden van de stad. [Napoleon zette in Spanje zijn broer Joseph op de troon, nadat hij de regerende dynastie tot aftreden had gedwongen].
1808	Voorlopig onderkoning Liniers kwam in conflict met Francisco Javier Elío (1766-1822), de gouverneur van Montevideo. Elío weigerde het gezag van Liniers te erkennen en vormde een onafhankelijke junta in Montevideo.
1809	De Spaanse koopman Martín de Álzaga (1756-1812) probeerde aan het hoofd van een rebellie op 1 januari Liniers ten val te brengen. Niet lang daarna arriveerde Baltasar Hidalgo de Cisneros (1758-1829), die door de Junta Suprema van Sevilla (de interimregering in Spanje) tot onderkoning was benoemd. In november stelde de nieuwe onderkoning de haven van Buenos Aires tijdelijk open voor de internationale handel.
1810	Baltasar de Cisneros, de onderkoning van de Río de la Plata, maakte op 18 mei bekend dat de Junta Central in Sevilla was ontbonden en dat het Spaanse rijk geen wettige centrale regering had. Op 22 mei werden de (belangrijkste) burgers voor een vergadering bijeengeroepen in het stadhuis. Na enkele dagen vergaderen, waarbij het centrale plein voor het stadhuis was afgegrendeld door het Patricios-regiment onder leiding van Cornelio de Saavedra (1759-1829), werd besloten tot de vorming van een voorlopige regering: een junta onder voorzitterschap van Saavedra. De onderkoning werd afgezet (25 mei). De gouverneur van Córdoba, Juan Gutiérrez de la Concha (1760-1810), weigerde het nieuwe bestuur te erkennen en begon een contrarevolutie. Op 25 augustus werden de leiders van deze beweging, inclusief ex-onderkoning Liniers, gefusilleerd in opdracht van de junta. In Montevideo werd de nieuwe regering voorwaardelijk erkend, maar in Paraguay en Boven-Perú groeide verzet. Een strafexpeditie naar Paraguay werd verslagen, maar die naar Boven-Perú versloeg de rebellen in de Slag bij Suipacha, de eerste overwinning van de patriotten. Het patriotse leger telde 600 man, de royalisten 800. Binnen de junta ontstond een scheuring tussen conservatieven (Saavedra en aanhang) en progressieven, of liberalen, onder aanvoering van Mariano Moreno (1777-1811). Op 18 december werd de junta uitgebreid met afgevaardigden van de provincies in het binnenland (Junta Grande).
1811	Brigadier Elío arriveerde in Montevideo. Hij was door de Junta van Cádiz, de nieuwe voorlopige regering van Spanje, benoemd tot onderkoning van de Río de la Plata. Kort daarop verklaarde Elío Buenos Aires de oorlog. Op het platteland rond Montevideo kwam de bevolking in opstand tegen de nieuwe onderkoning (zogenaamde Grito de Asencio). José Gervasio Artigas (1764-1850) begon een guerilla in de Banda Oriental (het tegenwoordige Uruguay) tegen het bewind van Elío. Een hulpkorps uit Buenos Aires onder bevel van Generaal José Rondeau (1773-1844) kwam Artigas te hulp en sloeg het beleg voor Montevideo. Elío verzocht en kreeg militaire hulp uit Brazilië.~~~ Mariano Moreno trad af als secretaris van de Junta in Buenos Aires (januari) en vertrok in maart naar Engeland, maar overleed onderweg. In Buenos Aires vormde zich de Sociedad Patriótica, een radikale revolutionaire beweging geïnspireerd door de denkbeelden van Moreno. In december vond de "revolución de los orilleros" plaats, een massademonstratie van groepen die op de hand waren van juntaleider Saavedra. De expeditie naar Paraguay onder bevel van Generaal Manuel Belgrano (1770-1821) werd op 3 maart verslagen bij Tacuarí. Op 20 juni werd het Noordelijke Leger in de Slag bij Huáqui verslagen door royalistische troepen uit Perú. De landstreek Boven Perú ging daarmee voor de revolutionaire regering in Buenos Aires verloren. In september werd het eerste driemanschap gevormd.
1812	In juli kwam de Spaanse koopman Álzaga in opstand tegen de revolutionaire regering van Buenos Aires. Hij werd in het geheim gesteund door onderkoning Elío. De revolutie mislukte evenwel en Álzaga werd ter dood gebracht (juli). Op 8 october werd het driemanschap ten val gebracht door een militaire staatsgreep uitgevoerd door troepen onder bevel van Generaal José de San Martín (1776-1850) en Carlos de Alvear (1789-1852). Er werd onmiddellijk een nieuw driemanschap gevormd.~~~ In september behaalde Generaal Belgrano, de nieuwe bevelhebber van het Noordelijke Leger, een grote overwinning op de royalisten in de Slag bij Tucumán.
1813	In januari begon de Asamblea General Constituyente (Algemene grondwetgevende vergadering) haar zittingen. Deze vergadering heette ook wel de Assemblée van het jaar XIII.~~~ Naar aanleiding van de overeenkomst die hij met de Manuel de Sarratea (1774-1849) in Sarandí del Yí had gesloten, riep Artigas in Peñarol een regionaal congres bijeen. De afgevaardigden werden echter verworpen door de Assemblée van het jaar XIII.~~~ Op 20 februari versloeg Generaal Belgrano de royalisten in de Slag bij Salta. In october werden zijn troepen echter verslagen bij Vilcapugio en in november bij Ayohuma. Opnieuw was de inval van de patriotten in Boven-Perú tot stilstaan gebracht.
1814	Op 22 januari werd weer een nieuwe regering ingesteld in Buenos Aires. Ditmaal werd gekozen voor een eenhoofdig gezag onder Gervasio Antonio de Posadas (1757-1833) als Director Supremo (22 januari). Generaal San Martín werd benoemd tot bevelhebber van het Noordelijke Leger en later (december) tot gouverneur van Cuyo, de streek rond Mendoza. De roepen van het Noordelijk Leger muitten in december en de verdediging van de noordgrens stortte ineen, ware het niet dat Martín Miguel Güemes (1785-1821) aan het hoofd van een vrijwilligersleger van gauchos die taak op zich nam. Daarmee begon de zogenaamde "Guerra gaucha", de gaucho-oorlog, in feite een guerilla tegen de royalisten. Directeur Posadas verklaarde Artigas vogelvrij omdat hij zich onttrok aan diens gezag. In juli werd Artigas echter in ere hersteld. De Banda Oriental werd erkend als autonome provincie. Op 23 juni was Montevideo in handen gevallen van de patriotten (onder leiding van Alvear) en moest Elío vluchten. Directeur Posadas trad af in december.
1815	In januari werd Carlos María de Alvear, het neefje van Posadas, benoemd tot Director Supremo. In april moest Alvear al aftreden. In zijn plaats werd Ignacio Álvarez Thomás (1787-1857) benoemd. Ook de Assemblée werd ontbonden. In juni richtte Artigas de "Liga de los pueblos libres" op, het verbond van vrije volkeren. De nieuwe grondwet, opgesteld door de zogenaamde Junta de Observación, de Raad van Toezicht, benoemd door Alvear, vond geen genade in de ogen van de provincies in het binnenland. Daarvoor hield het plan te weinig rekening met hun wensen en problemen en te veel met die van Buenos Aires. Generaal San Martín, de gouverneur van Mendoza, wees het ontwerp van de hand.~~~ Alvear stuurde Manuel José García (1784-1848) naar Rio de Janeiro om te onderhandelen met de Engelse gezant Lord Strangford (1780-1855). Bij deze gelegenheid bood García aan dat de Río de la Plata zich onder Engels bestuur zou stellen.~~~ Generaal Rondeau, de nieuwe commandant van het Noordelijke Leger, bezette Potosí (in het tegenwoordige Bolivia). Later werd Rondeau's leger verslagen bij Venta y Media en Sipe-Sipe.
1816	In maart begon het Congres van Tucumán zijn zittingen. Het Congres was opgericht op instigatie van Generaal San Martín met de bedoeling de onafhankelijkheid van de Río de la Plata uit te roepen. In mei benoemde het Congres Juan Martín de Pueyrredón (1777-1850) tot Director Supremo en op 9 juli werd de onafhankelijkheid uitgeroepen. De Río de la Plata heette officieel: Provincias Unidas de Sudamérica, Verenigde Provinciën van Zuid Amerika. De naam was ontleend aan die van de Republiek der Verenigde Nederlanden, de eerste staat die werd gecreëerd na een succesvolle opstand tegen de Spaanse Koning. Kolonel Manuel Dorrego (1787-1829) werd naar de Verenigde Staten verbannen als straf voor zijn poging om het bewind omver te werpen.~~~ Portugese troepen bezetten de Banda Oriental, formeel een onderdeel van de Verenigde Provinciën. Artigas organiseerde het verzet tegen de bezetters.
1817	Onder bevel van Generaal San Martín begon het Andesleger zijn opmars naar Chili met een gevaarlijke tocht dwars door de bergen (januari). Op 12 februari versloeg San Martín de royalisten in de Slag bij Chacabuco en maakte kort daarna zijn intocht in de Chileense hoofdstad Santiago. Aan de andere kant van de Andes, in Salta en Jujuy, vluchtten de royalisten voor de gauchos van Güemes. Directeur Pueyrredón probeerde de beweging van Artigas te bedwingen door troepen op hem af te sturen. Deze eenheden werden echter bij Arroyo de Ceballos verslagen door de caudillo van Entre Ríos, Francisco (Pancho) Ramírez (1786-1821), een bondgenoot van Artigas.~~~ De Portugese troepen bezetten Montevideo.
1818	De regering in Buenos Aires stuurde gezanten naar Europa om een Europese vorst bereid te vinden om als monarch naar de Río de la Plata te komen. De troepen van het Directoire en de aanhangers van Artigas zetten hun onderlinge strijd voort.~~~ San Martín behaalde opnieuw een overwinning op de royalisten in Chili, ditmaal in de Slag bij Maypú (5 april). Daarmee werd de onafhankelijkheid van Chili definitief gevestigd.
1819	Het Congres aanvaardde de grondwet van de Verenigde Provinciën. In een geheime zitting van november besloot het Congres om de Hertog van Lucca, een kleinzoon van Koning Karel IV van Spanje, in Buenos Aires tot koning te kronen. In juni werd Rondeau opnieuw Director Supremo.~~~ Krachtens het verdrag van San Lorenzo moesten de troepen van het Directoire de provincies Santa Fe en Entre Ríos ontruimen.~~~ In juli werd Estanislao López (1786-1838) gekozen tot gouverneur van Santa Fe. In die hoedanigheid vaardigde hij een aparte grondwet uit voor de provincie. De "vrije volkeren", de alliantie van Artigas, probeerden de regering in Buenos Aires omver te werpen. De troepen van Ramírez uit Entre Ríos en van López uit Santa Fe bedreigden de hoofdstad.
1820	Het gezag van het Congres en het Directoire stortte volkomen ineen. Het Noordelijke Leger muitte weer en in San Juan kwam het leger ook in opstand. De troepen van de oeverstaten (Het Verbond van Vrije Volkeren) begonnen een veldtocht tegen Buenos Aires. De nederlaag van de troepen van Directeur Rondeau (Slag bij Cepeda, 1 februari) bezegelde de val van het regime.~~~ Buenos Aires verklaarde zich autonoom en stelde een eigen grondwet op. Manuel de Sarratea werd op 18 februari tot gouverneur benoemd, maar al snel werd zijn plaats ingenomen door Juan Ramón Balcarce (1773-1836). Daarna verviel de provincie tot anarchie, tot op 26 september Martín Rodríguez (1771-1845) tot gouverneur werd gekozen. Hij werd gesteund door Juan Manuel de Rosas (1793-1877).~~~ Tevens kwamen nieuwe caudillos aan de macht in een aantal provincies: Felipe Ibarra (1787-1851) in Santiago del Estero en Juan Bautista Bustos (1779-1830) in Córdoba (maart), Francisco Ortiz de Ocampo (1771-1840) in La Rioja (april) en Tomás Godoy Cruz (1791-1852) in Mendoza (juli).~~~ De oorlog tussen Buenos Aires en Santa Fe werd beëindigd door de ondertekening van het Benegas-verdrag (20 november). Daarmee kwam ook een einde aan de positie van Pancho Ramírez als leider van Santa Fe.~~~ Artigas werd door de Portugezen verslagen bij Tacuarembó. Kort daarna werd de Banda Oriental ingelijfd bij het Keizerrijk Brazilië als "Província Cisplatina".~~~ Artigas verdween van het toneel nadat hij eerst nog was verslagen door Ramírez, en vond vervolgens asiel in Paraguay.
1821	Een burgeroorlog ontvlamde tussen Entre Ríos en Santa Fe. Pancho Ramírez van Entre Ríos vluchtte naar Córdoba en verbond zich daar met José Miguel Carrera (1786-1821) tegen Bustos, de plaatselijke gouverneur. Na de verloren veldslag bij Cruz Alta werd Ramírez achtervolgd en gedood.~~~ Gouverneur Martín Rodríguez van Buenos Aires benoemde Bernardino Rivadavia tot eerste minister. Gezamenlijk besloten zij tot drastische hervormingen van de provinciale instellingen. In augustus werd de Universiteit van Buenos Aires gesticht en in december werden de cabildos (stadsbesturen volgens Spaans recht) van Buenos Aires en Luján opgeheven. Ook de rechtspraak werd gemoderniseerd.~~~ Gouverneur Bustos van Córdoba riep een congres bijeen om de nieuwe staatsinrichting van de Río de la Plata te bespreken. Door de oppositie van Buenos Aires kwam hier evenwel niets van terecht.
1822	Op 25 januari vormde Buenos Aires een alliantie met Santa Fe, Corrientes en Entre Ríos, het zogenaamde Tratado del Cuadrilátero, het viervoudig verdrag.~~~ De Verenigde Staten erkenden de onafhankelijkheid van de Verenigde Provinciën.
1823	In Buenos Aires verscheen het eerste nummer van de Gaceta Mercantil. Ook werd de liefdadigheidsvereniging opgericht (Sociedad de Beneficencia).~~~ De Braziliaanse Generaal Carlos Federico Lecor (1764-1836) sloeg het beleg voor Montevideo. Brazilië had de onafhankelijkheid uitgeroepen in 1822 als zelfstandig keizerrijk. De Banda Oriental werd daarbij ingelijfd onder de naam Província Cisplatina.
1824	Generaal Juan Gregorio Las Heras (1780-1866) werd gekozen tot gouverneur van Buenos Aires. Na opneming van afgevaardigden van de andere provincies werd in december een nieuwe grondwetgevende vergadering (Congreso Nacional) geïnstalleerd.~~~ Buenos Aires kreeg een lening van de Engelse bank Baring Brothers (gelieerd aan het Amsterdamse bankiershuis Hope) ter waarde van 1 miljoen Pond sterling. Na aftrek van commissie en rente kreeg de provincie maar de beschikking over iets meer dan de helft van het bedrag: 560.000 Pond (ca. 2,8 miljoen Peso).
1825	Op 2 februari werd een verdrag voor vriendschap, handel en scheepvaart met Groot Brittannië getekend. Daarmee was de internationale erkenning van de Verenigde Provinciën een feit.~~~ Het Congres bepaalde dat in afwachting van een nieuwe grondwet, de afzonderlijke provincies zichzelf moesten besturen volgens hun eigen wetten.~~~ Vanuit Buenos Aires ondernamen enkele inwoners van de Banda Oriental een inval in hun land om de Brazilianen te verdrijven. Dit was de zogenaamde Expeditie van de 33 Orientales, onder wie Manuel Oribe (1792-1857), Fructuoso Rivera (1788-1854) en Juan Antonio Lavalleja (1784-1853). Op 25 augustus verklaarde de Banda Oriental zich onafhankelijk van het Keizerrijk Brazilië en trad weer toe tot de Verenigde Provinciën. De Braziliaanse marine begon een blokkade van de haven van Buenos Aires.
1826	De Verenigde Provinciën kregen een permanent uitvoerend gezag en Bernardino Rivadavia werd benoemd tot eerste president. Kort daarop werd Buenos Aires tot federale hoofdstad verklaard. Het aparte bestuur van de gelijknamige provincie werd opgeheven. Rivadavia begon een oorlog met het Keizerrijk Brazilië met als inzet de beheersing van de Banda Oriental.~~~ In het binnenland ontbrandde een burgeroorlog tussen Unitariërs en Federalen. De "federale" caudillo Juan Facundo Quiroga (1790-1835) versloeg de unitarische kolonel Gregorio Aráoz de La Madrid (1795-1857) in de slag bij El Tala (27 october). Op 24 december werd de nieuwe grondwet aangenomen.~~~ In Buenos Aires werd de Engelstalige krant The British Packet and Argentine News opgericht.
1827	De Argentijnse marine onder de in Ierland geboren admiraal Guillermo (William) Brown (1777-1857) en het leger onder bevel van generaal Alvear behaalden een serie overwinningen op de Brazilianen. Beslissend was de overwinning in de slag bij Ituzaingó (20 februari). Op 24 mei kwam een voorlopige vrede tot stand, waarbij de Verenigde Provinciën afzagen van hun aanspraken op de Banda Oriental. Door de oorlog was de economie van Buenos Aires in problemen geraakt en de positie van President Rivadavia was onhoudbaar geworden. De grootgrondbezitters en saladeristas waren woedend vanwege de aanhoudende Braziliaanse blokkade van de haven van Buenos Aires, die de uitvoer van hun producten onmogelijk maakte. Op 27 juni trad Rivadavia af. Vicente López y Planes (1784-1856) werd door het Congres tot voorlopig president benoemd. Buenos Aires kreeg weer een aparte regering: Manuel Guerrero werd gouverneur.
1828	Op grond van het verdrag met Brazilië, waarbij de Verenigde Provinciën van hun aanspraken op de Banda Oriental afzagen, werd de onafhankelijke staat Uruguay in het leven geroepen (27 augustus).~~~ In Santa Fe werd de Nationale Conventie geïnstalleerd. In Buenos Aires kwamen de regimenten die van de oorlog met Brazilië waren teruggekeerd in opstand tegen gouverneur Manuel Dorrego (de zogenaamde december-revolutie, op 1 december). Hun bevelhebber Juan Lavalle (1797-1841) werd tot voorlopig gouverneur uitgeroepen en versloeg de troepen die Dorrego waren trouw gebleven bij Navarro (9 december). Vier dagen later gaf Lavalle bevel, Dorrego zonder vorm van proces te fusilleren.~~~ Gouverneur Bustos van Córdoba riep in Santa Fe een congres bijeen om de nationale reorganisatie van de Verenigde Provinciën te bespreken. Het congres liep uit op een mislukking.
1829	De nasleep van de oorlog met Brazilië en de militaire staatsgreep van Lavalle in Buenos Aires leidden tot een opleving van de strijd tussen federalisten en unitariërs in de hele confederatie. Generaal José María Paz (1791-1854), de meest getalenteerde bevelhebber van de periode, nam een tussenpositie in. In april maakte Paz zich meester van het gezag in de provincie Córdoba nadat hij de plaatselijke caudillo, Juan María Bustos bij San Roque had verslagen. In juni versloeg Paz de federale caudillo van La Rioja, Quiroga, bij La Tablada. Lavalle was verslagen door de leider van Santa Fe, Estanislao López, bij Puente de Márquez (april), waardoor zijn macht in Buenos Aires begon af te kalven. Lavalle kwam overeen met Rosas dat deze de macht zou overnemen. In december werd Rosas tot gouverneur van Buenos Aires gekozen en bekleed met bijzondere volmachten.
1830	Op 25 januari gaf de Sala de Representantes, het parlement van Buenos Aires, aan Rosas de titel "Restaurador de las leyes e instituciones de la Provincia de Buenos Aires", (Hersteller der wetten en instellingen van de provincie Buenos Aires). Op 31 augustus kwam de federalistische Liga del Interior tot stand (Bond van het binnenland), een alliantie van negen provicies, gericht tegen Buenos Aires. Generaal Paz kreeg het opperbevel over de bondsstrijdkrachten. In Corrientes werd Pedro Ferré (1788-1867) tot gouverneur gekozen.
1831	Op 4 januari werd de Liga del Litoral (Bond van oeverstaten) opgericht tussen Buenos Aires, Santa Fe en Entre Rios. Facundo Quiroga de leider van de federalen, versloeg de unitariërs bij La Ciudadela, waarmee de macht in de Verenigde Provinciën in handen kwam van de federalen.
1832	Rosas weigerde zich herkiesbaar te stellen als gouverneur van Buenos Aires omdat de Sala de Representantes bijzondere volmachten niet nog eens wilde toekennen. In plaats van Rosas werd nu Juan Ramón Balcarce tot gouverneur gekozen (12 december).
1833	Engelse marine-eenheden bezetten op 2 januari de Malvinas Eilanden, die onder Argentijns bestuur stonden. Op 22 maart begon Rosas een grote expeditie tegen de Indiaanse volken die ten zuiden van Buenos Aires woonden. Rosas bereikte de Río Negro en trok door het rivierdal naar het westen, waar hij Choele-Choel bezette. Meer dan 3000 mensen, merendeels Argentijnse vrouwen, werden uit Indiaanse gevangenschap bevrijd.~~~ Doña Encarnación Ezcurra (1795-1838), de vrouw van Rosas, leidde in october een zuiveringsactie tegen die aanhangers van de federale partij die zich tegen Rosas hadden gekeerd. De maand daarop werd gouverneur Balcarce door het parlement afgezet en vervangen door Juan José Viamonte (1774-1843).
1834	In juni trad gouverneur Viamonte van Buenos Aires af omdat hij op alle manieren werd gehinderd bij de uitoefening van zijn functie. Niemand wenste de opengevallen plaats in te nemen omdat Rosas vanuit de achtergrond alle beslissingen kon beïnvloeden of tegenwerken. Uiteindelijk besloot de voorzitter van de Sala de Representantes, Manuel Vicente Maza (1779-1839), zo lang als gouverneur op te treden (october). In het Noordwesten scheidde Jujuy zich af van Salta en verklaarde zich autonoom.
1835	Op 16 februari werd Juan Facundo Quiroga, de invloedrijkste caudillo in het binnenland, bij Barranca Yaco vermoord. De dood van Quiroga bracht een grote schok teweeg. Velen zagen erin de hand van Rosas, die zich van een belangrijke rivaal voor de macht in de Confederatie wilde ontdoen. Kort daarop werd Rosas door de Sala de Representantes benoemd tot gouverneur van Buenos Aires en bekleed met alle volmachten (7 maart). Rosas aanvaardde de functie alleen op voorwaarde dat er een volksstemming werd gehouden ter bekrachtiging van dit besluit.~~~ Aan het eind van het jaar werd een nieuwe douanewet aanvaard, die de nationale nijverheid moest beschermen tegen de invoer van goedkope fabrikaten uit vooral Engeland.
1836	Gouverneur Rosas verleende toestemming aan de terugkeer van de Orde der Jezuïeten en gaf de orde toestemming om het Colegio del Salvador weer te openen, een van de belangrijkste onderwijsinstellingen van de provincie.
1837	In mei verklaarde Buenos Aires de oorlog aan Bolivia, dat zich meester had gemaakt van de streek Tarija, in het uiterste noorden van de Confederatie. In october werden de gebroeders Guillermo (1799) en José Vicente (1782) Reinafé geëxecuteerd op beschuldiging van de moord op Juan Facundo Quiroga in 1835.~~~ In Buenos Aires richtte een groep jonge intellectuelen en schrijvers een literaire salon op. Deze groep staat bekend als de "Generatie van 1837". Hiertoe behoorden onder andere Bartolomé Mitre (1821-1906), Domingo F. Sarmiento (1811-1888), Carlos Tejedor (1817-1903) en Juan Bautista Alberdi (1810-1884).
1838	Gouverneur Rosas sloot een bondgenootschap met Manuel Oribe, de president van Uruguay die door de Fransen tot aftreden was gedwongen. De Fransen steunden de liberale caudillo Fructuoso Rivera. Door de alliantie van Oribe met Rosas en van Rivera met de Fransen kreeg de slepende burgeroorlog in Uruguay een internationale dimensie, die ook leidde tot een conflict tussen Rosas en Frankrijk. In maart begon de Franse marine een blokkade van de haven van Buenos Aires. De Franse regering was boos over de gedwongen recrutering in het leger van Franse staatsburgers. Aangezien Rosas weigerde om in te gaan op de Franse eis om deze praktijken te staken, bezetten de Fransen het eiland Martín García. Veel politieke vijanden van Rosas waren naar Montevideo gevlucht, en probeerden van daaruit het bewind van Rosas omver te werpen. Daarbij kregen zij de steun van de Uruguayse caudillo Rivera en van de Fransen.
1839	Op 24 februari verklaarde de Uruguayse caudillo Rivera de oorlog aan Rosas. Kort daarop kreeg Rivera bijstand van Genaro Berón de Astrada, de gouverneur van de provincie Corrientes, die Rosas ook de oorlog verklaarde. Bij Pago Largo werden ze verslagen. Van de 800 soldaten uit Corrientes die zich hadden overgegeven werd de keel afgesneden. De "Comisión Argentina de Montevideo", de Argentijnse ballingen in Uruguay, zetten een gewapende expeditie tegen Rosas op touw, die werd geleid door generaal Lavalle. De onderneming was grotendeels gefinancierd door de Franse regering, die hoopte Rosas ten val te brengen.~~~ De bevolking van "Argentinië" bestond uit ongeveer 770.000 mensen. Van hen woonden 180.000 in Buenos Aires (stad en provincie).
1840	Het invasieleger van Lavalle werd op 16 juli in bij Sauce Grande in Entre Ríos door Pascual Echagüe (1797-1867) verslagen. Op 28 november leed Lavalle opnieuw een nederlaag, bij Quebracho Herrado, in Córdoba, ditmaal door de Uruguayer Oribe.~~~ Felipe Arana (1786-1865), de minister van buitenlandse zaken van Rosas, slaagde er op 29 october in om het conflict met Frankrijk vreedzaam op te lossen en de Franse blokkade van Buenos Aires te doen opheffen.
1841	Generaal Lavalle werd met de restanten van zijn leger op 19 september bij Famaillá in Tucumán verslagen door Manuel Oribe. Op 9 october stierf Lavalle in Jujuy. In Entre Ríos werd Justo José de Urquiza (1801-1870), die sympathiseerde met Rosas, tot gouverneur benoemd. De provincies Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca en La Rioja sloten een verbond tegen Rosas, de Liga del Norte.~~~ Nadat hij was herkozen als gouverneur gaf Rosas in december de Orde der Jezuïeten opdracht het land te verlaten en hun Colegio del Salvador te sluiten.
1842	Guillermo Brown, de commandant van de marine van Rosas, versloeg op 15 augustus bij Costa Brava op de Rivier de Paraná de vloot van de Urugayse dictator Rivera, die onder bevel stond van de Italiaanse nationalist Giuseppe Garibaldi (1807-1882). Op 6 december werd bij Arroyo Grande het leger van Rivera verslagen door dat van Manuel Oribe. Sinds 13 october had Rivera een bondgenootschap tegen Rosas met de caudillo van Corrientes, Pedro Ferré en met Estanislao López, de caudillo van Santa Fe.~~~ In Buenos Aires werd het Hospital Francés, het Franse ziekenhuis, gesticht. Dit was het eerste speciale ziekenhuis voor een buitenlandse gemeenschap.
1843	Op 3 augustus begon admiraal Brown een blokkade van de Uruguayse haven Montevideo.
1844	In Buenos Aires werd het Hospital Británico gesticht, een ziekenhuis voor de grote Britse gemeenschap in de stad.
1845	Gouverneur Urquiza van Entre Ríos, een bondgenoot van Rosas, had zich ook in de Uruguayse burgeroorlog gemengd en versloeg op 27 maart de troepen van Fructuoso Rivera bij India Muerta. Rivera vluchtte naar Brazilië. In augustus begonnen de in de Río de la Plata gestationeerde vloten van Frankrijk en Engeland een gezamenlijke actie tegen Buenos Aires. De geallieerden veroverden verschillende schepen van de Argentijnse vloot waarover Admiraal Brown het bevel voerde. Daardoor moest de Argentijnse blokkade van Montevideo worden opgeheven. Tevens begonnen de Fransen en Engelsen een blokkade van de Uruguayse kust die in handen was van Manuel Oribe. In september werd een blokkade van Buenos Aires begonnen. Giuseppe Garibaldi bezette aan het hoofd van het Italiaanse Legioen de stad Colonia en het eiland Martín García. In november sloot de provicie Corrientes een militair verdrag met Paraguay.~~~ Op de estancia Santa María van Ricardo Newton (1801-1868) bij Chascomús in de provincie Buenos Aires, werden de eerste ijzerdraadomheiningen gespannen. Daarmee werd het voor het eerst mogelijk, de veeteelt onder gecontroleerde omstandigheden te bedrijven en dus de veestapel de verbeteren en de productiviteit te verhogen.
1846	Generaal Urquiza, de gouverneur van Entre Ríos, versloeg op 4 februari bij Laguna Limpia (Corrientes) een leger onder bevel van Generaal Juan Madariaga (1809-1879). Deze werd krijgsgevangen gemaakt.
1847	Bij zijn inval in Corrientes in November versloeg Generaal Urquiza opnieuw de aanhangers van Madariaga. Benjamín Virasoro (1812-1897) werd de nieuwe gouverneur van de provincie.
1848	De Fransen hieven de blokkade van Buenos Aires op na onderhandelingen met Felipe Arana, de onderhandelaar van Rosas.~~~ In Buenos Aires werden Camila O'Gorman (*1828) en de priester Wladislao Gutiérrez op bevel van Rosas gefusilleerd. Daarmee kwam een dramatische en tragische liefdesgeschiedenis ten einde, want Camila in verwachting was geraakt, hadden Gutiérrez en Camila "in zonde" samengeleefd en zo de geschreven en ongeschreven wetten van de samenleving en de kerk met voeten getreden. Rosas ontsnapte aan een aanslag op zijn leven.
1849	Arana behaalde opnieuw een succes met zijn onderhandelingen. Hij wist de Engelsen ertoe te bewegen een vredesverdrag met Buenos Aires te sluiten.
1850	Na onderhandelingen met Arana stemde de commandant van de Brits-Franse blokkadevloot, de Franse admiraal Fortuné Le Prédour (1793-1866), erin toe de blokkade van Buenos Aires te beëindigen.~~~ De Braziliaanse invasie van Uruguay (januari), was een bedreiging voor Rosas, want Brazilië begon zich nu openlijk te bemoeien met de gang van zaken in de Río de la Plata. In september werden de diplomatieke betrekkingen tussen de Confederatie en Brazilië verbroken.
1851	Ook Urquiza keerde zich tegen Rosas (1 mei). Op 29 mei sloten Brazilië, Montevideo en Entre Ríos (Urquiza) een militair bondgenootschap tegen Buenos Aires. In juli verklaarde de Argentijnse Confederatie, onder leiding van Buenos Aires, de oorlog aan Brazilië. Urquiza viel met zijn leger Uruguay binnen en samen met Braziliaanse verdreef hij Manuel Oribe, die zijn jarenlange beleg van Montevideo moest opgeven. Ook de provincie Corrientes sloot zich nu bij de coalitie tegen Rosas aan. In Diamante werd het "Ejército Grande" (het grote leger, met 28.000 man) gevormd, onder bevel van Urquiza.
1852	De troepen van Rosas (22.000 man) werden op 3 februari in de slag bij Caseros verslagen. Rosas vluchtte naar de Britse ambassade in Buenos Aires en vandaar scheepte hij zich in op een Brits marineschip en voer de volgende dag naar Engeland. Vicente Fidel López (1815-1903) werd benoemd tot voorlopig gouverneur van Buenos Aires. Op 11 september kwam Buenos Aires in opstand tegen het de facto gezag van Urquiza en verliet de Argentijnse Confederatie.
1853	Alle dertien Argentijnse provincies, behalve Buenos Aires, aanvaardden op 1 mei de nieuwe grondwet (de "grondwet van Santa Fe"), opgesteld door de grondwetgevende vergadering op basis van de studie van Juan Bautista Alberdi (1818-1884).~~~ Pastor Obligado (1818-1870) werd voorlopig gouverneur van Buenos Aires.
1854	Op 20 februari werd Generaal Urquiza benoemd tot President van de Argentijnse Confederatie. Salvador María del Carril (1798-1883) werd Vice-President. In de stad Paraná, afgestaan door de provincie Entre Ríos, werd de nieuwe hoofdstad gevestigd.~~~ De provincie Buenos Aires kondigde een eigen grondwet af (april).
1855	De provincie Buenos Aires had ernstig te lijden onder invallen en rooftochten van Indiaanse volken vanuit het zuiden. Kolonel Bartolomé Mitre kreeg opdracht de Indianen te straffen. Mitre versloeg de Indiaanse leiders Calfucurá (?-1873) en Catriel (?-1874) bij Sierra Chica in april. Zijn broer Emilio Mitre (1824-1893) versloeg Catriel bij Chapaleufú en in Los Huesos.~~~ In mei werd in de stad Buenos Aires de eerste maatschappij voor gasverlichting opgericht.
1856	De spanningen tussen Buenos Aires en de Argentijnse Confederatie namen toe. De Confederatie nam de eerste maatregelen in een handelsoorlog tegen de weerbarstige provincie.
1857	Op 3 mei werd Valentín Alsina (1802-1869) gekozen tot gouverneur van Buenos Aires.~~~ In Buenos Aires werd de eerste spoorlijn in gebruik genomen, een stuk van 10 kilometer van de Ferrocarril del Oeste ("Western Railway").~~~ In dezelfde stad werd het Teatro Colón ("Columbustheater") ingewijd.
1858	In de provincie San Juan werd Generaal Nazario Benavídez (1805-1858) gearresteerd en vervolgens vermoord (september/october).
1859	Op 20 mei brak oorlog uit tussen de staat Buenos Aires en de Argentijnse Confederatie. Op 23 october werden de troepen van Buenos Aires onder bevel van Generaal Bartolomé Mitre verslagen door de Confederatie onder Urquiza in de Slag bij Cepeda. De Paraguayse president Francisco Solano López (1827-1870) trad vervolgens op als bemiddelaar bij vredesbesprekingen (5 november).~~~ De staat Buenos Aires aanvaardde een nieuwe Código de Comercio (handelswetboek), opgesteld door Dalmacio Vélez Sarsfield (1800-1875) en Eduardo Acevedo (1815-1863).
1860	In de Confederatie werd Santiago Dérqui (1809-1867) bij decreet als president aangewezen. Juan Esteban Pedernera (1796-1886) werd Vice-President (8 februari). Urquiza werd weer gouverneur van Entre Ríos. De moord (16 november) op José Antonio Virasoro, de gouverneur van de provincie San Juan en de machtsovername door Antonino Aberastain (1810-1861) veroorzaakten grote spanningen tussen de Confederatie en Buenos Aires.~~~ Bartolomé Mitre trad aan als regeringsleider van Buenos Aires.~~~ De Franse avonturier Aurélie Antoine de Tounens (1825-1878) riep zichzelf uit tot Koning van Araucanië.~~~ In Buenos Aires verscheen het eerste nummer van de Engelstalige krant The Standard, uitgegeven door de Ier Edward T. Mulhall (1832-1899). Bijna honderd jaar lang was dit een van de gezaghebbendste kranten van het land.
1861	Op 5 juli werden de betrekkingen tussen Buenos Aires en de Confederatie verbroken. In de Slag bij Pavón (17 september) versloeg Mitre het leger van Urquiza. Op 5 november trad Dérqui af als president van de Confederatie.
1862	Op 12 april nam Bartolomé Mitre het uitvoerend gezag over in de Confederatie. Dit was hem verleend door alle provinciale parlementen. In Buenos Aires werd een nieuw nationaal parlement (Congres) geïnstalleerd. Buenos Aires werd voorlopig aangewezen als nieuwe hoofdstad van de herenigde Confederatie. Op 12 october werd Mitre president, en Marcos Paz (1813-1868) Vice-President. Valentín Alsina stichtte de Partido Autonomista, een afsplitising van de Liberale partij. Met de nieuwe partij wilde Alsina vooral de plaatselijke belangen van de provincie Buenos Aires behartigen.
1863	In maart kwam in La Rioja Angel Vicente Peñaloza (1798-1863), bijgenaamd "El Chacho", in opstand tegen de federale regering. De opstand van Peñaloza veroorzaakte een burgeroorlog in de provincies Catamarca, San Luis en Córdoba. Generaal Wenceslao Paunero (1805-1871) versloeg El Chacho in juni bij Las Playas. Op 30 october werd Peñaloza verslagen in de provincie San Juan en op 12 november doodgeschoten.~~~ Bijna 10.500 immigranten kwamen het land binnen.~~~ In Buenos Aires werd het Colegio Nacional geopend. Tevens verscheen het eerste nummer van het geïllustreerde satirische blad "El Mosquito".
1864	De zogenaamde Colorado revolutie in Uruguay, waarbij de plaatselijke caudillo Venancio Flores (1803-1868) werd gesteund door de regering van Brazilië, verstoorde het precaire machtsevenwicht in de Río de la Plata. De Uruguayse president Bernardo Berro (1803-1868) verzocht vergeefs om buitenlandse hulp. Alleen President Francisco Solano López van Paraguay reageerde en kwam zo in oorlog met Brazilië, omdat zijn troepen over Braziliaans grondgebied naar Uruguay moesten trekken.~~~ Er werd een telegraafverbinding met Europa tot stand gebracht. Het bruggehoofd in Zuid-Amerika was de Braziliaanse stad Pernambuco, dat via een onderzeese kabel met Europa was verbonden. Vanuit Pernambuco liepen de verbindingen over land naar Argentinië.
1865	In maart verklaarde Paraguay ook aan Argentinië de oorlog en begon meteen daarna met een aanval op Corrientes. Op 1 mei werd de Triple Alliantie gesloten tussen Argentinië, Brazilië en Uruguay, waar Flores de macht had overgenomen. President Mitre nam persoonlijk het opperbevel over de geallieerde troepen over en vestigde zijn hoofdkwartier in Concordia.~~~ In Buenos Aires werd een begin gemaakt met de bestrating van de belangrijkste wegen.
1866	Op 16 april vielen de geallieerde legers Paraguay binnen. De verovering van Curuzú was een belangrijk succes (3 september), maar de slag bij Curupaytí (24 september) eindigde in een catastrofe.~~~ In Buenos Aires werd Adolfo Alsina (1829-1877) gouverneur (mei). In augustus werd de Sociedad Rural Argentina opgericht, de belangrijkste vereniging van grootgrondbezitters (estancieros).
1867	Mitre behaalde een overwinning op de Paraguayse troepen in de slag bij Tuyú-Cué.~~~ In het binnenland kwam Felipe Varela (1821-1870) in opstand tegen de federale regering. Troepen van het geregelde leger werden op de opstandelingen afgestuurd. Op 10 april werden de rebellen verslagen in La Rioja (bij Pozo de Vargas) en op 10 november bij Salta. Het parlement van de provincia Santa Fe voerde als eerste in Argentinië het burgerlijk huwelijk in. De tegenstand van de Rooms-katholieke kerk was hevig en verbitterd.~~~ Door een cholera-epidemie in Buenos Aires stierven er meer dan 8.000 mensen.~~~ In Buenos Aires werd de Buenos Aires Foot-ball Club opgericht, de oudste van Argentinië en van Zuid Amerika.
1868	De val van het onneembaar geachte Paraguayse fort Humaytá (5 augustus) maakte de weg vrij voor een geallieerde opmars naar de hoofdstad Asunción.~~~ Op 12 october trad Domingo Faustino Sarmiento aan als tweede president van Argentinië. Adolfo Alsina werd Vice-President.~~~ In Buenos Aires werd de eerste paardentram in gebruik genomen.
1869	Op 5 januari drongen de geallieerde troepen Asunción binnen en onderwierpen de Paraguayse hoofdstad aan een grondige plundering.~~~ De rebellenleider Felipe Varela werd bij Pastos Blancos (Salta) beslissend verslagen en vluchtte naar Chili (12 januari). Op 8 october werd Wet nummer 346 aangenomen, waarbij het jus soli werd ingevoerd. Volgens deze wet kreeg iedereen die in Argentinië werd geboren, automatisch de Argentijnse nationaliteit. Deze wet was van groot belang voor de immigratiepolitiek.~~~ In Buenos Aires verscheen het eerste nummer van de krant La Prensa, die snel een van de meest gezaghebbende van het land werd.
1870	In zijn paleis in San José (Corrientes) werd Urquiza op 11 april vermoord. Zijn opvolger als proviciegouverneur was Ricardo López Jordán (1822-1889), die volgens sommigen de opdrachtgever was van de moord op Urquiza. Generaal Lucio V. Mansilla (1831-1913), een neefje van ex-gouverneur Rosas van Buenos Aires, begon in het najaar (31 maart) een expeditie naar het land van de Ranqueles-Indianen. Overigens werd het zuidelijk grensgebied van Argentinië (provincie Buenos Aires) continu geplaagd door rooftochten van Indiaanse volken onder leiding van Calfucurá en zijn zoon Manuel Namuncurá.~~~ De belangrijke spoorlijn van Córdoba naar Rosario werd medio mei in gebruik genomen.~~~ In Buenos Aires verscheen het eerste nummer van het dagblad La Nación, opgericht door ex-president Mitre.
1871	Op 26 februari werden de troepen van López Jordán, de leider (caudillo) van Entre Ríos, door het federale leger verslagen (Slag bij Ñaembé). Hiermee kwam de eerste zogenaamde Jordanista revolutie ten einde.~~~ In Buenos Aires werden eind januari de eerste gevallen van gele koorts geconstateerd. Deze ziekte was door troepen die uit Paraguay waren teruggekomen, meegebracht. Bijna 14.000 mensen (ca. 10% van de bevolking) stierven aan de ziekte. Op 3 december vond oder leiding van de Bisschop van Buenos Aires, monseigneur Federico Aneiros (1828-1894), de eerste pelgrimstocht plaats naar de kapel van Onze Lieve Vrouw van Luján.~~~ In mei werd de telegraaflijn tussen Buenos Aires en Córdoba in gebruik genomen. In Córdoba werd in october de nationale sterrewacht geopend.
1872	In Buenos Aires werd het eerste deel gepubliceerd van het gaucho-epos Martín Fierro, geschreven door José Hernández (1834-1886).
1873	Op 1 mei deed López Jordán een inval in de provincie Entre Ríos en begon daarmee de tweede zogenaamde Jordanista revolutie. In december werd de rebellenleider opnieuw verslagen en moest vluchten naar Uruguay. Nicolás Avellaneda (1837-1885), de minister van Justitie en Onderwijs, stelde zich kandidaat voor het presidentschap namens de zogenaamde Liga de Gobernadores (Bond van Gouverneurs), dus namens de belangen van de provincies in het binnenland.~~~ De geleerde Francisco P. Moreno (1852-1919) begon zijn eerste expeditie naar Patagonië.
1874	Op 24 september brak in Buenos Aires een revolutie uit onder leiding van Bartolomé Mitre, die wilde verhinderen dat Nicolás Avellaneda president van Argentinië zou worden. Mitre sloot zich aan bij de opstand die Generaal José Miguel Arredondo (1832-1904) in Córdoba was begonnen. De rebellen werden echter door het federale leger verslagen op 26 november en 7 december. De commandant van de federale troepen tijdens het gevecht bij Santa Rosa op 7 december was Kolonel Julio Argentino Roca (1843-1914). Inmiddels was Avellaneda op 12 october gewoon als president geïnstalleerd. Vice-President werd Mariano Acosta (1825-1893).~~~ Gouverneur Alsina van Buenos Aires liet een lange verdedigingslinie, de zogenaamde Zanja de Alsina, aanleggen tegen de aanvallen van vijandige Indianen. De linie bestond uit een greppel en een lage aarden wal met palissades en liep van Fortín Cuatreros bij Bahía Blanca tot Laguna Amarga in het zuiden van Córdoba. Op 30 april werd de beruchte gaucho Juan Moreira (eigenlijke naam Juan Gregorio Blanco, *1819) door de politie tijdens een gevecht gedood.~~~ Op 15 mei werden in Buenos Aires de nieuwe waterleiding en het nieuwe rioolstelsel in gebruik genomen.
1875	Anticlericale relschoppers staken op 28 februari in Buenos Aires de Salvadorkerk en het Colegio del Salvador in brand. Beide instellingen waren in handen van de Jezuïeten.
1876	De plannen van President Avellaneda om de nationale industrie en nijverheid met behulp van hoge invoertarieven te beschermen tegen buitenlandse concurrentie leidden tot een verhitte discussie in het parlement (Congres) en de publieke opinie (september). Op 25 november begon de derde Jordanista revolutie in Entre Ríos. In Santiago del Estero werd de opstand van Taboada in de kiem gesmoord.
1877	In Southampton overleed Rosas (14 maart).~~~ De Franse ingenieur Charles Tellier (1818-1913) slaagde erin, vers vlees in gekoelde toestand vanuit Frankrijk naar Argentinië te vervoeren. Op 15 januari werd in Buenos Aires de eerste Argentijnse Industrietentoonstelling geopend.~~~ Op 8 december werd het Hospital Español in Buenos Aires in gebruik genomen, het speciale ziekenhuis voor de Spaanse gemeenschap.~~~ De krant Buenos Ayres Herald (gesticht in 1876) werd verkocht aan een nieuwe eigenaar en begon te verschijnen als dagblad.
1878	De regering keurde het plan goed van Generaal Roca (inmiddels opgeklommen tot Minister van Oorlog en Marine) om een grote expeditie te organiseren naar het zuiden en de daar wonende Indiaanse volken voorgoed te verdrijven of te vernietigen. Kolonel Lorenzo Winter (1842-1915) had de handen vol aan de bestrijding van de rooftochten van de Indianen. Argentinië nam deel aan de Wereldtentoonstelling in Parijs.~~~ In Buenos Aires werd Carlos Tejedor (1817-1903) gouverneur. Arbeiders in Buenos Aires staakten voor het eerst: ze eisten een werkdag van tien of twaalf uur.
1879	Op 29 april begon Generaal Roca aan het hoofd van een troepenmacht van 6000 man zijn expeditie tegen de Indianen. Binnen een maand had hij zijn doel bereikt: tot aan de Río Negro waren alle Indianen gedood of verdreven. Kort daarop stelde Roca zich kandidaat voor het presidentschap namens de Liga de Gobernadores.
1880	Op 2 juni kwam de gouverneur van de provincie Buenos Aires, Carlos Tejedor, in opstand tegen de federale regering. De opstand, bekend onder de naam "Revolución del Parque," ontaardde in een burgeroorlog tussen de aanhangers van Tejedor en die van de zittende president Nicolás Avellaneda. Inzet was de controle over de doueaneinkomsten van de haven van Buenos Aires. De strijders van Tejedor werden uitgerust met 5000 Remington geweren die hij voor de politie en de brandweer had laten kopen. Ex-president Mitre sloot zich aan bij de rebellen en kreeg het militaire opperbevel. President Avellaneda verplaatste de regering van Buenos Aires tijdelijk naar het naburige dorp Belgrano. Op 1 juli trad Tejedor af als gouverneur, nadat zijn troepen waren verslagen. Na langdurige discussies in het parlement besloot een meerderheid om Buenos Aires te federaliseren, dus los te maken uit de gelijknamige provincie (21 september). Generaal Julio Argentino Roca (1843-1914) werd tot president gekozen. In januari was diens zwager, Miguel Juárez Celman (1844-1909), al tot gouverneur van de belangrijke provincie Córdoba gekozen.~~~ In mei was het stoffelijk overschot van Generaal José de San Martín (die in 1850 in Frankrijk in ballingschap was gestorven), gerepatrieerd en bijgezet in een praalgraf in de kathedraal van Buenos Aires.
1881	Op 2 juni werd een grensverdrag met Chili ondertekend.~~~ In Buenos Aires werd de eerste telefoonlijn in gebruik genomen.
1882	De stad La Plata, op 60 kilometer van Buenos Aires, werd gesticht als nieuwe hoofdstad van de gelijknamige provincie. Gouverneur Dardo Rocha (1838-1921) van Buenos Aires was de initiatiefnemer en een van degenen die het meest aan de speculatie verdiende.~~~ Carlos Pellegrini nam het initiatief voor de stichting van de Jockey Club, die snel zou uitgroeien tot de belangrijkste elitevereniging van het land.
1883	Torcuato de Alvear (1822-1890) werd benoemd tot eerste intendant (burgemeester) van de federale hoofdstad Buenos Aires (14 mei).~~~ In San Nicolás werd de eerste frigorífico (koelvleesfabriek) opgericht voor de slacht van schapen en de export van schapevlees naar Engeland.
1884	De afkondiging op 8 juli van de "Ley 1.420" (wet nummer 1420) leidde tot een ernstig conflict met het Vaticaan. De wet voorzag in algemeen en kosteloos onderwijs op staatsscholen. Op 18 october verbrak het Vaticaan de betrekkingen met Argentinië. Twee weken later nam het congres nog een wet aan waartegen de Rooms-Katholieke kerk zich met alle macht had verzet: de inrichting van een burgerlijke stand voor de hoofdstad en alle nationale territoria (gebieden die nog niet de status van provincie hadden verworven).~~~ Argentinië telde 3 miljoen inwoners, van wie er 365.000 in de stad Buenos Aires woonden.
1885	De beroemde Italiaanse actrice Eleonora Duse (1859-1924) trad voor het eerst in Argentinië op (in het Politeama theater).
1886	President Roca werd als president opgevolgd door zijn zwager, Miguel Juárez Celman. Vice-President werd Carlos Pellegrini (1846-1906). Het congres keurde belangrijke wetgeving goed: het wetboek van strafrecht (Código Penal) en een nieuwe mijnwet. Het nieuwe strafwetboek maakte een einde aan de wetten en gebruiken uit de koloniale periode, die bij gebrek aan beter nog tot 70 jaar na de onafhankelijkheid van kracht waren geweest.~~~ In november werden in Buenos Aires de eerste gevallen geconstateerd van een cholera-epidemie die zich snel over het hele land verspreidde.~~~ De Franse actrice Sarah Bernhardt (1843-1923), een van de allergrootste theaterpersoonlijkheden van de tijd, trad voor het eerst op in Argentinië (Politeama theater).
1887	In juni werd de vakbond voor spoorwegarbeiders "La Fraternidad" (de broederschap) opgericht.~~~ Volgens de plaatselijke volkstelling had Buenos Aires 440.000 inwoners.
1888	In januari vonden grote stakingen plaats in Buenos Aires. Als eerste begon het huispersoneel (tegen de verplichte identificatie), gevolgd door obers en koks, zodat alle restaurants moesten sluiten. Tenslotte deden ook alle koetsiers mee.~~~ Het congres keurde de wet op het burgerlijk huwelijk goed (11 november). Voortaan moesten alle huwelijken in Argentinië eerst voor een ambtenaar van de burgerlijke stand, in plaats van in de kerk door een priester, worden voltrokken. Ex-president, journalist en schrijver Domingo Faustino Sarmiento overleed in Asunción tijdens een verblijf in Paraguay (11 september).~~~ In La Plata werd het "Museo de Ciencias Naturales" (Museum voor Natuurlijke Historie) voor het publiek geopend. In het Teatro Colón van Buenos Aires trad de Italiaanse sopraan Adelina Patti (1843-1919) voor het eerst op (in de opera de Barbier van Sevilla).
1889	Op 1 september werd de Unión Cívica de la Juventud (Burgerunie van de Jeugd) opgericht, de eerste moderne politieke partij in Latijns-Amerika.~~~ Op 28 januari opende Vice President Pellegrini het eerste gedeelte van de nieuwe haven van Buenos Aires, Puerto Madero, aangelegd naar Antwerps model.~~~ Cecilia Grierson (1859-1935) studeerde als eerste Argentijnse vrouw af in de medicijnen en werd daarmee de eerste vrouwelijke arts van het land.
1890	Op 26 juli brak een revolutie uit, geleid en aangesticht door de Unión Cívica (zoals de Unión Cívica de la Juventud zich sinds april was gaan noemen). De leiders van de revolutie tegen het federale gezag waren Leandro N. Alem (1842-1896) en Generaal Manuel J. Campos (1847-1908). De opstandelingen wilden een einde maken aan het bewind van President Juárez Celman, dat zij als corrupt en ondemocratisch beschouwden. De positie van de regering werd al snel onhoudbaar omdat tegelijkertijd een financiële crisis de economie een zware klap toebracht. Door de snel stijgende goudprijs kon de regering de lopende rekeningen niet meer betalen. De moeilijkheden waren deels veroorzaakt door de kostbare vriendjespolitiek van de President, waardoor grote sommen gemeenschapsgeld in de zakken van een kleine groep mensen verdwenen. Op 6 augustus trad Juárez Celman af en werd opgevolgd door Carlos Pellegrini, die meteen begon met de drastische sanering van de openbare financiën.
1891	De Unión Cívica viel uiteen in twee delen. Een deel (onder leiding van leandro N. Alem) noemde zich voortaan Unión Cívica Radical (Radikale Burgerunie). Deze vleugel was te beschouwen als de erfgenaam van de vroegere federalisten. De rest van de partij ging onder leiding van Mitre verder als Unión Cívica Nacional.~~~ Op 16 october werd de Banco de la Nación, de Argentijnse centrale bank, opgericht. Deze bank moest streng toezicht houden op de geldvoorraad en plotselinge crises en rampen helpen voorkomen.
1892	Luis Sáenz Peña (1822-1907) werd tot president gekozen. Vice president werd José Evaristo Uriburu (1831-1914).~~~ De politie had een samenzwering ontdekt van de Unión Cívica Radical. De leiders werden gearresteerd en de staat van beleg werd afgekondigd.
1893	Hipólito Yrigoyen (1850-1933), voorman van de Unión Cívica Radical, en neefje van Leandro N. Alem, leidde een revolutie tegen de staat in de provincies Buenos Aires, Santa Fe en San Luis (juli). Deze opstand mislukte maar kreeg een gevolg in Tucumán in september. Van daar uit sloeg de beweging weer over naar Santa Fe, waar Leandro Alem de leiding had. Met zijn arrestatie faalde ook deze opstand van de radikalen. Yrigoyen werd naar Montevideo verbannen. De federale regering besloot tot interventie in Buenos Aires, waarmee de gekozen provinciale autoriteiten naar huis werden gestuurd. In hun plaats werd een tijdelijke regeringscommissaris (interventor) aangesteld.~~~ De vakbonden zagen hun ledental groeien. De Unión General de Trabajadores (UGT, Algemene arbeidersunie) telde ruim 41.000 leden, verdeeld over meer dan 40 verschillende kleinere bonden. De eerste Rooms-katholieke vakverenigingen (Círculos Obreros Católicos) werden opgericht nadat Paus Leo XIII de encycliek Rerum Novarum had gepubliceerd.
1894	Op 8 juli werd in Buenos Aires de Avenida de Mayo officieel voor het verkeer opengesteld. Het was een flaneerboulevard en verkeersader in Franse beaux-arts-stijl en ogenschijnlijk geïnspireerd door het Parijse voorbeeld van Baron Eugène Haussmann (1809-1891).
1895	Nadat President Sénz Pena wegens gezondheidsredenen had moeten aftreden werd José E. Uriburu president.~~~ Volgens de tweede algemene volkstelling had Argentinië een bevolking van 4 miljoen. De bevolking van Buenos Aires was 680.000.
1896	Stichting van de Partido Socialista Obrero (Socialistische arbeiderspartij) onder leiding van de arts Juan B. Justo (1865-1928). De krant La Vanguardia werd het officiële partij-orgaan.~~~ Leandro N. Alem, leider van de Unión Cívica Radical pleegde op 1 juli zelfmoord. De geliefde politicus en veelgevraagd redenaar Aristóbulo del Valle stierf in januari.~~~ De aanleg van de marinehaven Puerto Belgrano vlakbij Bahía Blanca was het begin van de opkomst van deze stad als uitvoerhaven voor graan.
1897	In Buenos Aires werd de eerste electrische tram in gebruik genomen.
1898	Julio Argentino Roca werd voor een tweede termijn gekozen tot president. Vice-President werd Norberto Quirno Costa (1844-1915).~~~ In Córdoba werd de eerste waterkrachtcentrale in gebruik gesteld.
1899	Nadat de President Roca zich op 15 februari tijdens een ontmoeting in Straat Magelhaan officieel had verzoend met de Chileense president Federico Errázuriz (1850-1901), kon het slepende grensgeschil met Chili worden opgelost. De grenzen tussen beide landen werden in gezamenlijk overleg vastgesteld en in een verdrag bezegeld.~~~ In april staakten de 25.000 koetsiers in Buenos Aires tegen de verplicht gestelde vergunning.